|
02/02/2010
TEİS2010-19 ve 20
T.C.
SAĞLIK BAKANLIĞI
İLAÇ VE ECZACILIK
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
ANKARA
Ve
T.C.
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU
BAŞKANLIĞI
GENEL SAĞLIK SİGORTASI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
İLAÇ VE TIBBİ MALZEME SÖZLEŞME VE ÖDEMELERİ
DAİRE BAŞKANLIĞI
ANKARA
Konu : İlaç Takip Sistemi ve Karekod Uygulaması hakkında Sendikamızca hazırlanan rapor hk.
Bilindiği üzere 02 Şubat 2008 tarihinde “Beşeri Tıbbi Ürünler Ambalaj ve Etiketleme Yönetmeliği”nde yapılan bir değişiklikle ürünler üzerinden kupür kaldırılmış, yerine “karekod” adıyla yeni bir tanımlayıcı konulmuş ve ürünler üzerine karekod uygulanabilmesi için gerekli geçiş süreleri yönetmelik değişiklikleri ile belirlenmiştir.
“İlaç Takip Sistemi kapsamında karekod uygulamasına geçişe ilişkin imzalanmış Pilot Eczane Uygulaması Protokolü” ile Bakanlık ve TEB’in mutabakatını takiben İlaç Takip Sisteminin yürürlükteki protokoller taraflarca revize edilerek, tüm eczaneler için uygulamaya başlanabileceği hükme bağlanmış olmasına ve eczanelerde uygulamaları görmek açısından çok az sayıdaki eczanede pilot uygulama başlatılmış, ancak bu pilot eczanelerde ilaç firmaları tarafından İTS'ne bildirilmemiş ilaçlarla kısıtlı sayıda işlem yapılabilmiş olmasına rağmen;
İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğünce 31/12/2009 tarihinde yayınlanan 2009/84 sayılı Genelge ile ürünlerde karekodun konulma mecburiyeti 01 Ocak 2010 tarihi olarak belirlenmiş, bu tarihten itibaren “üretilen” tüm ürünlere karekod konulması gerektiği ,01 Haziran 2010 tarihine kadar süre verilmiş olduğu için de üretici ya da ithalatçılar ile ecza depolarının satış bildirimi yapmalarına gerek olmadığı, eczanelerin ise mal alım onayı yapmaları gerektiği hükme bağlanmıştır.
Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nca 29/01/2010 tarihinde yayınlanan 2010/11 sayılı Genelge ile de; 01/01/2010 tarihi itibariyle karekodlu (fiyat kupürüsüz veya kupürü belirlenen şekilde iptal edilmiş şekilde) üretilerek piyasaya verilen ürünlerin İTS’den onay alınarak Kuruma fatura edileceği, Kupür üzerine firmalar tarafından “İTS KAYDI YAPILMIŞTIR”, “İTS BİLDİRİMİ YAPILMIŞTIR” veya kısaca “İTS” ibaresi konulmuş ilaçların firmalar tarafından İTS’ye bildirimlerinin yapılmasından sonra eczaneler tarafından yalnızca karekodları aracılığıyla İTS’den onay alınarak Kuruma fatura edilebileceği, hükme bağlanmıştır.
Öncelikle;
Depolardan eczanelere, eczanelerin bilgisi dışında faturalandırıldığı mahkeme kararlarıyla belirlenmiş sahte kutu ve ambalajlarla kutulanmış ilaçlar yüzünden haksız yere bir çok mensubu mağdur olan bir mesleğin temsilcileri olarak, sahte kutulanmış ilaçların piyasaya verilmesini , Sosyal Güvenlik Kurumlarının haksız ve yersiz ödemeler yapmasını önlemek ; halkın, ilaç firmalarının, kamunun ve eczacıların haklarını korumak amacıyla yürürlüğe konulmak istenen yasal düzenlemenin amacına karşı olmamız söz konusu bile değildir. Bu amacın gerçekleşmesi için de ilgili kurumlara, kurumların böyle bir talebi olmamasına rağmen çözüm önerilerimizi müteaddit defalar sunmuş olmamız; bu amacın gerçekleşmesi için ortaya koyduğumuz istek ve iradenin en önemli göstergesi olduğunu önemle belirtmek isteriz. Ancak;
Bu amacın gerçekleşmesi için çok daha kolayca uygulanabilecek yöntemler sunmamış olmamıza rağmen, dünyada hiç denenmemiş bir yöntemin ülkemizde bu yöntemi uygulayacak olan meslek mensuplarının kabul ve onayı olmadan hayata geçirilmek istenmesi, bu sistemi en yakın gelecekte kullanmayı düşünen ülkelerden Fransa'nın ilaç ve eczacılık hizmetinin aksayacağını düşündüğü için uygulamayı tekrar gözden geçirmek üzere 2011 yılına ertelemiş ve farklı alternatifleri gündemine almış olmasının göz ardı edilmiş olması, Ülkemizde de kesintisiz sunulması gereken ilaç ve eczacılık hizmetinin kesintiye uğrayıp uğramayacağının göz önüne alınmamış olması, bizim de ısrarla gerçekleşmesini istediğimiz amaca ulaşılmasını sağlamayacağı gibi; eczacıların fedakarlıklarıyla yürütülen ilaç ve eczacılık hizmetinde ciddi sorunlar yaşanmasına neden olacaktır.
Tarafların mutabakatı sağlanmadan uygulamaya konulan düzenlemelerin ekte (EK-1) yer alan rapordan da açıkça anlaşılacağı üzere eczacıların ve halkın mağduriyetine neden olacağı göz önünde bulundurularak; gerek ilgili kurumların, gerekse eczanelerin yeterli altyapıları ve hazırlıkları olmadığı ve ilaç firmaları ile ecza depoları sisteme dahil olmadığı için;
İlaç Takip sisteminin uygulanması hakkında Türk Eczacıları Birliği ile imzalanmış olan “İlaç Takip Sistemi Kapsamında Karekod Uygulamasına Geçişe İlişkin İmzalanmış Pilot Eczane Uygulaması Protokolü” ne istinaden tüm tarafların mutabakatı sağlanıncaya kadar ertelenmesi ve uygulanabilirliği daha kolay olan farklı yöntemlerin tekrar gözden geçirilip değerlendirilmesi için gereğini bilgilerinize arz ederim.
Ecz. Nurten SAYDAN
Tüm Eczacı İşverenler Sendikası
Genel Başkanı
Ekler:
1- İlaç Takip Sistemi ve Karekod Uygulaması hakkında rapor
İLAÇ TAKİP SİSTEMİ VE KAREKOD UYGULAMASI HAKKINDA
TEİS KAMU KURUMLARI KOMİSYONU RAPORU
1-) İTS, SGK VE ECZANELERİN MEVCUT TEKNİK ALTYAPISI ÇERÇEVESİNDE İTS'NİN İŞLEYİŞ MEKANİZMASININ DEĞERLENDİRİLMESİ:
A-) Ülkemizde 2009 yılı verilerine göre SGK ile anlaşmalı 22944 eczane bulunmaktadır. Bu eczanelerin 8124'ü ortalama aylık 30.000TL'nin altında ciro yapan eczanelerden, 6732'si ise ortalama aylık 50.000TL'nin altında ciro yapan eczanelerden oluşmaktadır. Cirolarına göre en alt sırada yer alan bu iki gruptaki eczane sayısı toplamda 14856 olmakta ve anlaşmalı eczaneler içinde yaklaşık %65'lik büyük bir oranı oluşturmaktadır.
Söz konusu eczanelerin yüzde 14’ü semt eczanesi olup, şehrin ücra bir yerinde olanların oranı yüzde 15 olup, beldelerde bulunan ve düşük cirolu olan eczane oranı ise yüzde 68’dir. Dolayısıyla düşük cirolu anlaşmalı eczanelerin yüzde 44’ü uzak semtlerde, hekime ulaşmanın güç olduğu yerlerde sağlık hizmeti vermektedir. Düşük cirolu eczanelerin hem kent içinde hem de kent/köy ayrımına göre dağılımları incelendiğinde, eczacılık hizmetine esas ihtiyaç duyulan, sağlık sisteminin yükünü hafifleten eczaneler olduğu açıkça görülmekte olup, bu eczanelerin bir çoğunda İTS uygulamasının yapılabilmesi için gerekli olan eczane paket programı bulunmamaktadır. Bu eczanelerin, ekonomik yapıları göz önünde bulundurulduğunda eczane otomasyon programları olmadığı için alelacele geçilen İTS ve karekod uygulaması ile ekonomik açıdan ciddi sorunlar içinde olan bu eczanelerin sistemden tasfiye süreci hızlanacaktır.
Sözleşmeli eczanelerin yaklaşık %50 si bir eczane otomasyon programına sahip olmadığı ve uygulamanın fiili olarak başladığı tarihte İTS kullanıcı adı alan eczane sayısının 9 bin civarında olduğu ve eczanelerde olması gerekli en temel koşullardan;
- Eczanelerin eczane otomasyon programına sahip olması ve kullanır hale gelmesi,
- Karekod okuyucuya sahip olması,
- İTS'ne kayıt yaptırıp kullanıcı adı (GLN numarası) alması,
gibi en temel şartlar gerçekleşmediği için İTS ve Karekod uygulamasının ilaç ve eczacılık hizmetini aksatmadan bugün için sağlıklı bir şekilde hayata geçmesi mümkün değildir.
B-) Sağlık Bakanlığı bünyesinde kurulan İlaç Takip Sistemi Biriminin tüm ülkedeki ilaç firmalarının, ecza depolarının ve eczanelerin hizmetine sunabildiği geniş bantlı bir sunucusu (server'ı) bulunmamaktadır. Mevcut 3-4 server ile alış bildirimi, satış bildirimi, iade bildirimi v.b sağlanması hedeflenmektedir.
Aylık resmi reçete sayısının ortalama 25 milyon , aylık ilaç adedinin ortalama 123 milyon kutu olduğu göz önünde bulundurulduğunda, sistemin sağlıklı ve verimli çalışabilmesi için her ilacın üç ayrı girişini ( ilaç firması-ecza deposu-eczane girişini), yani minimum 400 milyon işlemi yapabilecek ve saklayabilecek kapasitede olması gerekmektedir.
İTS'nin tanıtımının yapıldığı bilgilendirme toplantıları ve ilgili dökümanlardan edindiğimiz bilgiye göre teknik altyapının bu yetersizliği yetkililerce de göz önünde bulundurularak, eczanelerden stok girişlerini ve satış bilgilerini bir eczane programını kullanarak biriktirmesi ve "Uygun zaman" da (!) eczane programını kullanarak İTS ye aktarması istenmektedir.
Kaldı ki ; Pilot uygulamanın yeterince izlenip, sistemin yeterince sorunsuz işlediğine dair bir mutabakat olmadığı gibi çok az sayıda eczanede pilot uygulama yapılmış olup, bu uygulamanın sorunsuz olarak gerçekleştiğini ve hiçbir sorun yaşanmadığını tarafların mutabakatı olmadan kabul etmek mümkün değildir.
- Yeterli sayıda eczanede pilot uygulama yapılmamış olması,
- Pilot eczanelerdeki uygulama sonuçlarının taraflarca değerlendirilmemiş olması,
- İTS Biriminin 23 bin eczacının verisini işleyecek-taşıyacak teknik altyapısının olmaması,
nedeniyle uygulamanın sağlıklı ve kesintisiz çalışması mümkün değildir.
C-) Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) halen birleşme öncesinde kullandığı SSK, Emekli Sandığı ve Bağ-kur sunucuları (server'ları) üzerinden SGK Provizyon sistemi önyüzünü kullanarak eczanelerden sisteme giriş yapılan reçetelere onay vermektedir. Bir başka deyişle; eczanelerde kullanılan SGK Provizyon sistemi, ön yüzünde göründüğü gibi tek bir sistem olarak değil, arka planda çalışan üç ayrı sistemden verileri sorgulayarak provizyon veren, arka planda çalışan sistemler arası (özellikle SSK sisteminden kaynaklı) uyum sorunu yüzünden sürekli olarak arızalanan bir sistemdir.
Bu teknik altyapı sorunu yüzünden gün içinde sistem sık sık kesintiye uğramakta, özellikle ay sonlarında fatura kesme işlemi sistemi olumsuz etkilediği için kurum tarafından yapılan düzenleme ile eczaneler tarafından fatura kesme işlemi sadece akşamları yapılabilmektedir.
İTS'ye eczanelerce yapılacak satış bildirimlerinin ve kesinleştirme işlemlerinin yapılmadan eczanelerin fatura kesmesi mümkün olmadığı için, eczanelerce kesinleştirme işlemlerinin tüm kontroller bittikten sonra fatura kesmeden önce yapılacağı göz önünde bulundurulduğunda; ay sonlandırma ve fatura kesme işlemlerinin eczaneler için büyük bir sorun haline geleceği tartışmasızdır.
İTS ile uyumlu olduğu öne sürülen “Medula Eczane Uygulaması” halen test aşamasında olduğu için, mevcut SGK Eczane Provizyon Sistemine Karekodlu ilaç kutucuğu eklenerek sistemin çalışması beklenmektedir. Oysa ilk günden elde edilen geri bildirimlere göre; mevcut Eczane Provizyon Sistemi ile karekodlu ilaçların SGK sistemine kayıt edilmesinde bir çok sorun yaşanmaktadır. Dolayısıyla;
- Medula Eczane Uygulamasının gerekli düzenlemeler ve iyileştirmeler yapılıp kullanıma sunulmamış olması,
- Dolayısıyla da eczanelerce SGK'ya ayrı, İTS'ye ayrı kayıt ve kesinleştirme yapma gibi ek iş yükü getiriyor olması,
- Gerek SGK Provizyon Sisteminin, gerekse İTS 'nin sorunsuz çalışan bir altyapıya sahip olmaması,
Kesintisiz sunulması gereken ilaç ve eczacılık hizmetinin sunumunu ciddi anlamda olumsuz etkileyecektir.
2-) İLAÇ FİRMALARININ VE ECZA DEPOLARININ DURUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ:
İlaç firmalarına 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren ürettikleri ya da ithal ettikleri ilaçlar üzerine mevcut yasal düzenlemeye göre karekod koymaları zorunlu hale getirilmiş olmasına rağmen, İlaç firmaları ile Ecza Depolarına satış bildirimi yapmaları için zorunluluk tarihi olarak 1 Haziran 2010 tarihi belirlenmiştir.
Eczanelerin satış bildirimi yapmak için zorunluluk tarihi 1 Ocak 2010 olmasına rağmen ilaç firmalarının ve ecza depolarının satış bildirimi yapmak için zorunluluk tarihinin 1 Haziran 2010 olması; yasal düzenleme ile elde edilmek istenen amacın gerçeklemesini sağlamayacağı gibi, yasal düzenlemenin getirdiği tüm edimler ve sorumluluklar karşısında eczacıların hukuken güç durumda ve savunmasız kalmasına neden olacaktır. Zira;
29 Ocak 2010 tarihi itibariyle yürürlüğe giren uygulamalara göre İlaç Firmaları ürettikleri ya da ithal ettikleri ve piyasaya vermeye başladıkları ilaçların ambalajları üzerine sadece karekod koymakta, ancak bu ilaçların satış bildirimlerini 1 Haziran tarihine kadar İTS'ne yapma zorunlulukları olmadığı için sadece sistemde üretim ya da İthalat kaydı bulunmaktadır.Ecza depoları da İTS'ne alım ve satım kaydı yapma zorunlulukları bulunmadığı için bu ilaçları İTS ile ilgili hiçbir işlem yapmadan eczanelere sadece diğer ilaçlarla birlikte fatura ederek göndermektedir.
Eczaneler ise kendilerine gelen karekodlu ve “İTS KAYDI YAPILMIŞTIR”, “İTS BİLDİRİMİ YAPILMIŞTIR” veya kısaca “İTS” ibaresi konulmuş ilaçların firmalar tarafından İTS’ye bildirimlerinin yapıldığını varsayarak İTS'ne ilaç alım bildirimi yapmak zorundadırlar.
Bu durumda ;
- İTS'nin ilaç firması-ecza deposu-eczane zincirinde eczane dışındaki halkaların eksikliği yüzünden sistemin sağlıklı çalışmasının mümkün olmayacağı,
- İlaç firmalarının İTS'ye bildirimi yapıp yapmadığına dair eczanelere herhangi bir belgenin firma ya da Ecza depolarınca verilmediği,
göz önünde bulundurulursa, İlaç firmalarınca İTS bildiriminin yapılmamış olması durumunda; İTS'ne mal alım bildirimi yapan eczanelerin bu bildirim yüzünden hukuken zor durumda kalacağı tartışmasızdır.
3-) MEVCUT DÜZENLEMELERDEN KAYNAKLANACAK VE UYGULAMADA KARŞILAŞILACAK SORUNLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Uygulamada karşılaşılacak olan sorunlar yanında mevcut yasal düzenlemelerden kaynaklı bir çok sorun yaşanacaktır.
Mevcut düzenlemelerden kaynaklı yaşanacak sorunlardan bazıları;
- Yaşanacak sorunların en başında sektörün tamamının hazırlıklarını tamamlamamış olmasına rağmen 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren karekodlu ilaç ithal ve imalatının zorunlu hale getirilmiş olmasıdır. Bu düzenleme yüzünden halen GLN numarasını, kullanıcı adını İTS'de oluşturmamış, karekod okuyucu ve eczane programı almamış durumda olan eczanelerin bu ilaçları alıp satması mümkün değildir.
- Cirolarına göre en alt sırada yer alan ve eczane paket programı kullanmayan eczaneler dahil tüm eczaneler eczane başına ortalama minimum 1000 TL'lik yatırım yapmak zorunda kalacaklardır. Ecza depolarına olan borçlarını dahi ödemede zorlanan, bu yüzden icra ve yasal takibata uğrayan eczanelerin borçlarını ödemek için yapmaları gereken en önemli ve birinci hedefin ilaç satmak olduğu düşünüldüğünde; bu eczanelerin gerekli yatırımı yapacakları maddi imkânları olmadığını bile bile yatırım yapmaya zorlamak bir anlamda bu eczaneleri sistemden tasfiye sürecine sürüklemek anlamına gelmektedir.
- İTS'nin ayda 400 milyon işlem kaydı yapacak teknik altyapısı mevcut değildir. Dolayısıyla sistem alım, satış bildirimi ve kesinleştirme işlemlerinin yapılamadığı, çalışmayan ancak çalıştığı varsayılan bir sistem olacaktır. Eczacılar Provizyon sistemi başında harcadıkları zamandan çok daha fazlasını İTS başında harcayacaktır.
- Cirosuna göre en alt sırada yer alan ve anlaşmalı eczanelerin %65'ini oluşturan 14856 eczanenin tamamına yakını yaşadıkları ekonomik darboğaz yüzünden özellikle pahalı bir çok ilacı elinde yeterli miktarda bulunduramadığı için reçete geldiğinde sisteme giriş yaparak önce provizyon almakta, daha sonra ise depoya sipariş vermektedir. İTS ile provizyon sisteminde yapılan düzenlemeye göre karekodlu ilaçlar için karekod bilinmeden provizyon alınması mümkün olmadığı için, eczaneler arası ciro farkındaki makas açılacak, işlevi küçük, sunduğu hizmet büyük olan küçük ölçekli eczaneler ister istemez fiili olarak süreç içinde sistemden tasfiye olacaklardır.
- 1 Haziran 2010 tarihine kadar İlaç Firmalarının ve Ecza Depolarının sisteme satış bildirimi yapma zorunluluğunun bulunmaması nedeniyle herhangi bir şekilde İTS'ne bildirimi yapılmayan ilaçlar yüzünden eczaneler hukuken zor durumda kalacaklardır.
- Reçeteli ya da reçetesiz satılan tüm ilaçların hastaya verilirken İTS'ne kayıt yapılması zorunluluğunun getirilmiş olması birçok sorun yaşanmasına neden olacaktır. Zira sistemin altyapı yetersizliği yüzünden sistemde oluşacak aksaklıklarda perakende satılan ilaçların İTS'ne bildirimlerinde oluşacak gecikmeler hastalarla eczacıları karşı karşıya bırakacaktır.
- İlaç Ambalaj ve Etiket Yönetmeliğinde yapılan değişiklik nedeniyle ilaç fiyatlarının ilaç kutularının üzerinde bulundurulma zorunluluğunun kaldırılmış olması, hastalarla eczacılar arasında ciddi sorunlar yaşanmasına neden olacaktır. İlaç fiyatının küpür olarak olmasa bile üretici/ithalatçı firma tarafından ambalaj üzerine hiçbir şekilde konulmaması, bu mecburiyetin ortadan kaldırılmış olması; bu sistemin eczane işleyişi ile çalışma ortamı ve şartları bilinmeden yapıldığının en önemli göstergesidir.
- Kontrole tabi, uyuşturucu ve psikotrop ilaçlara ait ilaçlar dışında kalan Reçeteli satılan tüm ilaçların sisteme reçete ile kayıt edilmesi zorunluluğunun gelmiş olması uygulamada bir çok sorun yaşanmasına neden olacaktır. Örneğin: Sürekli kullandığı acil temin etmesi gereken tansiyon, diabet vb. ilacı bittiği halde çeşitli nedenlerle (kaybetme, başka şehirde unutma, doz artımı yüzünden ilacın erken bitmesi vb. nedenlerle ) SGK provizyon sisteminden ilacını alamayacak durumda olan hasta, SGK provizyon sistemine girilmeyecek olmasına rağmen doktora gidip reçete yazdırmak zorunda kalacaktır. Kronik hastalıkları olan hastaların yaşayacağı muhtemel bu sorun gibi uygulamada yaşanınca görülecek birçok sorun yeterli sayıda deneme yapılmadığı için bilinemediği ve öngörülemediği için yaşanacak bir sorunun çözümü için geçecek sürenin bedeli; halk sağlığının ve insan hayatının olumsuz etkilenmesi olacaktır.
- İlaç firmalarının ve Ecza depolarının İTS'ne alım ve satış kaydı işleme zorunluluğunun 1 Haziran’da başlayacak olması ve bu süre zarfında mal alım bildirim zorunluluğunun eczanelerin üzerine yüklenmiş olması geçmiş tecrübelerimize göre bu zorunluluğun kalıcı olacağı, sisteme ecza depolarının hiçbir şekilde dahil edilmeyeceği endişesini taşımamıza neden olmaktadır. Özellikle ecza depolarının 1 Haziran tarihine kadar yasal hiçbir sorumluluğunun olmaması, İlaç firmalarının ambalajlarında değişikliğe gittiklerinde yeni ambalaj örneğini düzenli olarak hiçbir zaman ilgili birimlere sunmamış olması, eczanelerin yasal açıdan sorumlu ancak yine hukuken korunmasız hale gelmesine neden olacaktır. İlaç firmalarının olası bir yanlış bildiriminde eczaneleri koruyan hiçbir yasal düzenleme bulunmamaktadır.
Yukarıda bazılarını kısaca sıraladığımız yaşanması kuvvetle muhtemel sorunlar gözardı edilerek başlatılan bu sürecin, İTS'nin sağlıklı ve verimli işlemesini sağlamayacağı, uygulamada birçok sorunun yaşanmasına neden olarak hasta ve eczacı mağduriyetine neden olacağı açıktır.
Tüm bu olumsuzluklara rağmen; sistemin hayata geçmesiyle bir takım iyileştirmelerin eczaneler lehine gerçekleşmesi de mümkün olabilecektir. Ör: Reçeteli satılması zorunlu olan kontrole tabi ilaçların sisteme kayıt edilmesinin getireceği yararların başında her ay ilgili reçetelerin fotokopisinin çekilerek listelenmesi gibi ilkel bürokratik düzenlemelerin kaldırılmasına yönelik düzenlemelerin hayata geçirilmesini sağlayabilecektir.
Ancak; bu yönde herhangi bir hazırlık olmadığı gibi, bu yönde de bir iyleştirmenin hayata geçmeyeceğine yönelik (Provizyon sistemine reçete kaydı yapılmasına rağmen artan kırtasiye tüketiminden kaynaklı) geçmiş tecrübelerimiz bu yönde bir iyileştirme yaşanmayacağı şeklindeki görüşümüzü kuvvetlendirmektedir.
İTS'nin getireceği en önemli yarar şüphesiz küpür kesme külfetinin ortadan kalkmasıdır. Ancak ; “En kötü sistem sistemsizlikten iyidir” mantığı ile eczane çalışma koşulları ve işleyişi göz ardı edilerek, teorik olarak hazırlayanlarca çok iyi gözüken, ancak pratikte serileri değil her kutuyu tek tek takip edeceği için işleyişi aksatacak, şu an kesintisiz yürüyen ilaç ve eczacılık hizmetini kesintiye uğratacak, yeterli altyapıya sahip olmayan bir sistemi alternatifsiz çözüm olarak görmek hiç kuşkusuz sistemsizlik olarak görülen mevcut durumdan da kötüdür.
4-) ÇÖZÜM ÖNERİLERİMİZ:
İTS projesi ortaya atıldığı ilk günden itibaren her ilacı kutu ve hasta bazında eşleştirip takip etmenin gerekli olmadığı ve yeterli altyapı olmaksızın mümkün olamayacağı, ülkemizde sahte ilaç yerine sahte kutulu ilaç ve küpür sorunu yaşandığı ve bu sorunun çözümü için de halkın, kamunun ve eczacıların zarar görmeyeceği şekilde yapılması gerekenler detaylı olarak müteaddit defalar Sendikamızca yetkili makamlara sunulmuştur.
Ancak; TEB'in Sağlık Bakanlığı ve SGK ile imzalamış olduğu protokolle uygulama sürecine girilen ve bu yönde yasal mevzuat değişiklikleri gerçekleştirilen sistemin 29 Ocak 2010 tarihi itibariyle eczaneler üzerinden başlatılmış olması nedeniyle SGK ve Sağlık Bakanlığı'nın bu sistemi uygulamakta ısrarcı olduğu anlaşılmaktadır.
Öncelikle; eczanelerin İTS ve karekod uygulamasına girme zorunluluğu ilaç firmalarının ve ecza depolarının sisteme girişine ve yeterli sayıdaki pilot eczanede yeterli sayıda deneme yapılana ve sistemin işleyişindeki sorunlar belirlenip bu sorunları ortadan kaldıracak düzenlemeler yapılıncaya kadar mutlaka ertelenmelidir.
Zira; İlaç firmalarının ve ecza depolarının sisteme giriş zorunluluğu olmadan İTS ve karekodla ilgili tüm sorumluluğun eczaneler üzerinde bırakılması sistemin ruhuna ve amacına aykırı olduğu gibi eczaneleri sorumlu ama savunmasız bırakacağı için hukuka da açıkça aykırıdır.
İTS ; bu nedenle tüm tarafların mutabakatı sağlanıncaya kadar ertelenmeli ve bu süreçte uygulanabilirliği daha kolay ve verimli olan farklı yöntemler tekrar gözden geçirilmelidir.
Diğer taraftan ülkemizde hekimlerin hiçbir kodlama alışkanlığı bulunmadığı, Akademik kaygı dışında tanı saklamaya ve kodlamaya ihtiyaçları olmadıklarını düşündükleri göz önünde bulundurularak, ilaçların kutu bazında tek tek hastalarla eşleştirilmesi ile İTS'nin amaçlarından olan Farmakovijilans çalışmalarına önemli bir katkı sağlanmayacağı bilinmelidir. Tanı kodu girme ihtiyacı olmayan bir meslek grubuna kodlama yaptırılmasını sağlayacak düzenlemeler (elektronik reçete düzenlenmesi vb.) yapılmadıkça, yapılacak tüm düzenlemeler sağlık sisteminin işleyişini karmaşıklaştıran ve aksatan bürokratik düzenleme olmaktan öteye gidemeyecektir. Dolayısıyla;
Sisteme ilaç firmaları ve ecza depolarının da girmesini sağlamak amacıyla; seri/parti numaralarına göre yenilenen ve tüm faturalarda belirtilen barkodlarla ve hangi ecza deposundan alındığını belirten etiketle ilaçların piyasaya verilmesini sağlayacak yöntemler dahil, birçok alternatifin yeniden gözden geçirilmesi ve eczaneler üzerinden başlatılan sistemin uygulamasının tüm tarafların mutabakatı sağlanıncaya kadar ertelenmesi gerekmektedir.
TEİS KAMU KURUMLARI KOMİSYONU | 
